Hispaniola’da kahvenin yayılması
Kahve 1735’te Hispaniola’nın İspanyol yönetimindeki, bugün Dominik Cumhuriyeti olan kesimine ulaştı. İlk dikimlerin Neyba yakınındaki Bahoruco Panzo’da bir tepede yapıldığı düşünülür. 18. yüzyılın sonuna gelindiğinde kahve, şekerden sonraki en önemli tarım ürünüydü. Her iki üretim de 1791’deki devrime kadar köleleştirilmiş insanların emeğine büyük ölçüde dayanıyordu.
Valdesia ve bölge kimliğinin oluşması
Üretim 1822–1844 arasında, özellikle güney dağlarındaki Valdesia’da yerleşti. Birden fazla yetiştirme alanını kapsayan bölge 1880’e gelindiğinde ülkenin başlıca üretim alanı olmuştu. 1956’da Bani, Ocoa ve Valdesia başta olmak üzere belirli bölgelerin adlarıyla kahve ihraç edilmeye başladı. 1960’larda üreticiler daha örgütlü hale geldi; 1967’de 155 üyeli bir işleme tesisi açıldı.
20. yüzyılın sonundaki oynak ve öngörülemeyen fiyatlar ihracatta kahveye bağımlılığı azalttı. Birçok üretici fasulye veya avokadoya yöneldi; fiyatlar toparlanırsa yeniden yararlanabilmek için az miktarda kahveyi koruyanlar da oldu. Valdesia, o dönemde devletin belirlediği ana üretim bölgelerinden biri sayılmasa da 2010’da Café de Valdesia markasıyla köken adını korumaya yöneldi.
Üretim neden her zaman ihracata dönüşmez?
1970’lerin sonlarından itibaren üretim miktarı fazla değişmezken ihracat belirgin biçimde azaldı. 2018 dönemindeki görünümde kahvenin yaklaşık yüzde 20’si ihraç ediliyordu. İç tüketim kişi başına yılda yaklaşık 3 kg (6½ lb) düzeyindeydi; o dönemde Birleşik Krallık’tan yüksekti. 2007’de ihracatın yaklaşık yarısı ABD’ye açılan bir geçiş noktası olan Porto Riko üzerinden gönderilmiş, kalanı Avrupa ve Japonya’ya gitmişti.
2001’den sonra ihraç edilen organik sertifikalı kahvelerin payı arttı; bu durum sektöre ek değer ve gelir sağladı. Organik üretim sertifikası tek başına daha iyi bir fincanın kanıtı değildir. İç tüketimin yüksek olması ve bu pazarda uluslararası rekabetin sınırlı kalması nedeniyle genel kalitenin gerilediğini savunanlar vardır. Bu bir sektör görüşüdür; ülkede iyi kahveler bulunmadığı anlamına gelmez.
İzlenebilirlik ve tat karakteri
Bazı lotlar belirli çiftliğe kadar izlenebilirken birçok ihracat kahvesi için yalnızca üretim bölgesi bilinir. Supremo gibi çekirdek büyüklüğüne dayalı sınıflar fiyat avantajı sağlayabilir; bu avantaj doğrudan fincan kalitesine dayanmaz. İyi lotlar çoğunlukla yumuşak karakterli, düşük ile orta arası asiditeli ve temizdir.
Tarihsel üretim ve hasat düzeni
2016 üretimi, her biri 60 kg (yaklaşık 132 lb) olan 400.000 çuvaldı. Tarihsel ülke profilinde nüfus 10.075.000 olarak verilir; ölçüm yılı belirtilmez.
Sıcaklık ve yağış açısından mevsim sınırları birçok üretici ülkeye göre daha belirsizdir. Bu nedenle yılın büyük bölümünde bir miktar üretim görülebilir. Genel ana hasat kasım–mayıs arasında olsa da bölgesel takvimler farklıdır. Aşağıdaki değerler tarihsel bölge profilleridir.
Barahona
Güneybatıda Bahoruco Dağları’nda kahve yetişir. Diğer alanlara kıyasla yüksek kalite itibarı vardır. Tarım başlıca ekonomik faaliyet, kahve de temel üründür.
| Rakım | Hasat | Varyeteler |
|---|---|---|
| 600–1.300 m (2.000–4.300 ft) | Ekim–şubat | Typica: yüzde 80; Caturra: yüzde 20 |
Cibao
Adanın kuzeyinde Central ve Septentrional sıradağları arasındaki vadiyi ifade eder. Adı taşların bol olduğu yer anlamına gelir. Kahvenin yanı sıra pirinç ve kakao da önemlidir.
| Rakım | Hasat | Varyeteler |
|---|---|---|
| 400–800 m (1.300–2.600 ft) | Eylül–aralık | Typica: yüzde 90; Caturra: yüzde 10 |
Cibao Altura
Cibao’nun yüksek rakımlı üretim alanlarını kapsar.
| Rakım | Hasat | Varyeteler |
|---|---|---|
| 600–1.500 m (2.000–4.900 ft) | Ekim–mayıs | Typica: yüzde 30; Caturra: yüzde 70 |
Cordillera Central
Dominik Alpleri olarak da anılan sıradağ ülkenin en yüksek dağ sistemidir. Çevresindeki alanlardan farklı jeolojik özellikleri, granit ana kaya üzerindeki yetiştiricilikle ilişkilendirilir.
| Rakım | Hasat | Varyeteler |
|---|---|---|
| 600–1.500 m (2.000–4.900 ft) | Kasım–mayıs | Typica: yüzde 30; Caturra: yüzde 65; Catuai: yüzde 5 |
Neyba
Neiba olarak da yazılır ve adını bölgenin merkezinden alır. Güneybatıdaki alçak ve düz arazilerde üzüm, plantain ve şeker kamışı yetiştirilir. Kahve daha yüksek Sierra del Neyba yamaçlarında bulunur.
| Rakım | Hasat | Varyeteler |
|---|---|---|
| 700–1.400 m (2.300–4.600 ft) | Kasım–şubat | Typica: yüzde 50; Caturra: yüzde 50 |
Valdesia
Ülkenin en çok tanınan kökenlerinden biridir. Köken adının korunması için Denomination of Origin statüsü kazanmıştır. Sınırlarının tanımlanması ve adın korunması, ihracat itibarını ve belirli bir fiyat avantajını desteklemiştir. Bu tarihsel statü açıklaması güncel hukuki kapsamın doğrulandığı anlamına gelmez.
| Rakım | Hasat | Varyeteler |
|---|---|---|
| 500–1.100 m (1.600–3.600 ft) | Ekim–şubat | Typica: yüzde 40; Caturra: yüzde 60 |